D VİTAMİNİ VE FAYDALARI

D vitamini yüzde 95’i güneş ışınları aracılığıyla deride kalan, D vitaminin yüzde 5’ini de yiyecekler aracılığı ile alırız. D Vitaminin çocuklukta ortaya çıkan eksikliklerin de özellikle Raşitizm adı verilen kemiklerde güçsüzlük, zayıflama ve eğrilme ile kendisini gösteren bir rahatsızlık ortaya çıkar. Erişkinlerde ise  kemiklerin yumuşaması şeklinde kendini gösteren osteomalazi denilen bir rahatsızlık ortaya çıkar. D vitamininin özellikle gebelik döneminde alınması önemlidir.

D VİTAMİNİ NEDİR?

Vitaminler vücudumuzda çeşitli biyokimyasal işlevler için gereklidirler. D vitamini, insan sağlığı için hayati öneme sahiptir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ile önemi daha da önem kazanan D vitaminin insan vücudu aşısından çok önemli görevleri vardır.

D vitamini organizmada sınırlı olarak üretilip depolanmaktadır; güneşten gelen ultraviyole B ışınları en güçlü D vitamini kaynağı oluşturmaktadır. Yeterince ultraviyole ışını alamamak ve deriyle temasının engellenmesi D vitamini sentezinin yetersiz olmasına neden olmaktadır.

Büyüme çağındaki çocukların, bebeklerin kemik gelişimini ve dişlerinin sağlıklı büyümesini, normal şekilde gelişmesini sağlamaktadır. D vitamini kalsiyum ve fosfor emilimini düzenler.

Yaşlılar için özellikle önemlidir. Alınan D vitamini kasların güçlenmesini sağlar ve düşme sonucu oluşacak kırılmaları azaltır, kemik sağlığını korur. Kas ve sinir sisteminin dengesini sağlar. Enfeksiyonlara karşı vücudu korur, direncini arttır, yeni deri hücrelerinin oluşmasını sağlar, kanserli hücrelerin büyümesini engeller ve yok olmasına yardımcı olur.

En önemli işlevlerinden biri de bağışıklık sistemini güçlendirmektir.

Yeterli miktarda D vitamini almak; bağışıklık sistemini güçlendirir, kanser ve kalp hastalıkları, kemikleri,  diyabet ve osteoporoz gibi hastalıklara karşı korur. D vitamini eksikliği, çocuklarda raşitizm gibi kemik deformasyonuna, yetişkinlerde kemik ve kas güçsüzlüğüne neden olabilir.D vitamini yağda çözünen vitaminlerden biridir. Depolandıktan sonra vücutta 3-4 ay kalabilir.

D VİTAMİNİN VÜCUDUMUZDA Kİ GÖREVLERİ NELERDİR?

D vitamininin vücutta birden fazla rolü vardır.

Sağlıklı kemikleri ve dişler

Bağışıklık, beyin ve sinir sistemi sağlığını desteklemek

İnsülin seviyelerini düzenlemek ve diyabet yönetimini desteklemek

Akciğer fonksiyonunu kardiyovasküler sağlığı desteklemek

Kanser gelişiminde rol oynayan genleri önler

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

D vitamini eksikliği belirtileri depresyon, kemik ağrısı, sık sık soğuk algınlığına yakalanma , D vitamini eksikliğinde kişilerde halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, kas ağrıları, eklem ağrıları, bunun dışında şeker metabolizması ve diyabetle ilgili birtakım rahatsızlıklar ortaya çıkabilmektedir.e halsizlik gibi şekillerde ortaya çıkabilir.

Kalp ve damar hastalıklarında D vitamini özellikle koruyucu görevi söz konusu olan bir vitamindir. Depresyonda şekerde insülin direncinin de romatizmal bir takım rahatsızlıklarda D vitamini desteği hastaların tedavisine ek katkı sağlamaktadır.

D vitamini fazlalığı belirtileri ise aşırı D vitamini alımında, vücut ağırlığında istemsiz ve hızlı kayıplar, yorgunluk, yer ve zaman algısında bozukluk, kusma veya kabızlık gibi sorunlar şeklinde kendini gösterebilir.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ KİMLERDE GÖRÜLÜR?

Açık tenli kişiler

Kapalı ortamda çalışan güneş görmeyen kişiler

Yaşlılar

Beslenme bozukluğu olup düzensiz beslenenler

Yüksek etkili güneş kremi kullananlar

Kapalı giysi giyenler ,güneş ışınları vücuda temas etmediği için

Gebe ve emziren kadınlar

Böbrek hastalığı olan kişiler

Karaciğer hastalığı olanlar

D VİTAMİN HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

Az miktarda gıda doğal olarak bu vitamini içerir. Bu nedenle, bazı gıdalara takviye yapılır.

D vitamini açısından zengin gıdalar:

Somon, sardalya, ringa, kılıç, ton, uskumru gibi yağlı balıklar

Sığır karaciğeri

Yumurta sarısı

Karides

Tavuk ve Kırmızı et

Doğada güneş gören mantarlar

D VİTAMİNİ ALMA YOLLARI NELERDİR ?

D vitamini kaynakları arasında güneş en belirgin ve en yüksek fayda sağlayıcıdır. Belirli gıdalar ve D vitamini takviyeleri bulunur.

Güneşe doğal olarak , D vitamininin en önemli doğal kaynağıdır. Vücut, kemikleri oluşturmak ve korumak için ihtiyaç duyduğu kalsiyumu çevirmek için D vitamini kullanır.

Cildi güneşe maruz bırakırken cilt kanseri ve aşırı güneş geçmesinide göz önünde bulundurmak önemlidir. Eğer aşırı şekilde güneşte kalmak gerekiyorsa  ona göre güneş kremi ya da şapka tarzında tedbir alınmalıdır.

Bazı gıdalar D vitamini bakımından diğerlerinden daha yüksektir. Yumurta, sardalye ve somon doğal olarak D vitamini içerir. D vitamini yönünden zengin besinler ve takviyeler, özellikle güneşe maruz kalarak vitamin almayı zor bulan ve dışarıda fazla zaman geçiremeyen kişiler için önemlidir.

D vitamini fazla alındığında kanda kalsiyum birikmesi olur. Böbrek taşları, kalp ve böbrek yetmezliği fazla D vitamini alınması sonucu beliren hastalıklardandır.

D VİTAMİNİ NE KADAR OLMALI ?

Çocuklarda 12-20 ng/ml D vitamini düşüklüğü olarak kabul edilirken yetişkinlerde 30 ng/ml düzeyinin altı düşük olarak kabul edilir. Serum düzeyinin 100-150 ng/ml ve üzerinde olması ise intoksikasyon yani aşırı D vitamini konsantrasyonunu gösterir.